Als je bankafschriften importeert in je boekhoudpakket, ben je vast al eens gestuit op de termen MT940 en CAMT.053. Twee bestandsformaten die hetzelfde doel dienen — rekeningmutaties doorgeven — maar fundamenteel anders in elkaar zitten. Het verschil CAMT.053 en MT940 lijkt op het eerste gezicht technisch, maar heeft directe gevolgen voor hoe je administratie werkt, hoe je software reageert en hoe toekomstbestendig je processen zijn. Nederlandsde organisaties staan midden in een migratie van MT940 naar CAMT.053, gedreven door internationale standaardisering. In dit artikel leggen we alles uit: wat de formats zijn, hoe ze van elkaar verschillen, welke fouten je moet vermijden en hoe je de overstap soepel maakt.
Wat is MT940 en wat is CAMT.053?
MT940: het SWIFT-formaat van de vorige generatie
MT940 is een berichtformaat ontwikkeld door SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication). Het werd in de jaren tachtig geïntroduceerd als standaard voor elektronische rekeningafschriften en is sindsdien het meest gebruikte formaat geworden voor het uitwisselen van bankmutaties tussen bedrijven en hun boekhoudpakketten.
Een MT940-bestand is in essentie een plat tekstbestand. Het heeft een vaste structuur met velden die worden aangeduid met tags zoals :60F: (openingssaldo), :61: (transactieregel) en :86: (omschrijving). De informatie staat er compact in, maar is daardoor ook beperkt. Het formaat biedt weinig ruimte voor gedetailleerde transactieomschrijvingen, gestructureerde referenties of aanvullende metadata.
Kenmerken van MT940:
- Platte tekstindeling (geen XML)
- SWIFT-propriëtair formaat
- Beperkte veldlengte en informatiecapaciteit
- Bestandsextensie:
.txtof.mt940 - Leesbaar voor mensen, maar minder geschikt voor automatische verwerking
CAMT.053: de ISO 20022-standaard voor bankafschriften
CAMT staat voor Cash Management en is onderdeel van de ISO 20022-berichtenstandaard. Dit is een wereldwijd geaccepteerde norm voor financiële berichten, ontwikkeld om de wirwar aan propriëtaire formaten te vervangen door één gedeelde taal voor het betalingsverkeer.
CAMT.053 — voluit Bank-to-Customer Statement — is de opvolger van MT940 voor eindedagsafschriften. Het bestand is opgebouwd in XML-formaat, met gestructureerde velden en een rijke informatiestructuur. Elke transactie kan voorzien worden van meerdere referenties, gedetailleerde omschrijvingen, betrokken partijen en remittance-informatie.
Kenmerken van CAMT.053:
- XML-structuur (extensible, leesbaar door machines)
- Gebaseerd op de open ISO 20022-standaard
- Rijke informatieinhoud per transactie
- Bestandsextensie:
.xml - Betere ondersteuning voor automatische verwerking en reconciliatie
De overstap in Nederland: van MT940 naar CAMT.053
Nederland bevindt zich midden in een geplande migratie. SWIFT heeft aangekondigd het MT940-formaat gefaseerd uit te faseren. Vanaf november 2025 heeft SWIFT de ondersteuning voor MT-formaten beëindigd voor interbancair berichtenverkeer. Nederlandse banken volgden dit traject en stapten geleidelijk over op CAMT.
De praktische consequentie: wie nog afhankelijk is van MT940-bestanden moet actie ondernemen. Het is geen kwestie van of, maar wanneer je boekhoudworkflow dit niet meer zal ondersteunen.
Vergelijkingstabel: MT940 vs CAMT.053
| Kenmerk | MT940 | CAMT.053 |
|---|---|---|
| Standaard | SWIFT propriëtair | ISO 20022 (open standaard) |
| Bestandsformaat | Platte tekst (.txt) | XML (.xml) |
| Structuur | Vaste veldtags (bijv. :61:) | Hiërarchische XML-elementen |
| Informatiedichtheid | Beperkt | Uitgebreid (meer velden) |
| Transactiedetails | Summiere omschrijving | Gedetailleerde remittance-info |
| Betrokken partijen | Beperkt | Volledig (naam, IBAN, BIC) |
| Geschikt voor automatisering | Matig | Uitstekend |
| Leesbaar voor mensen | Ja | Beperkt (XML-structuur) |
| Toekomstbestendig | Nee (uitfasering) | Ja |
| Ondersteund door banken | Aflopend | Volledig |
Van MT940 naar CAMT.053: hoe maak je de overstap?
De migratie hoeft niet ingewikkeld te zijn, mits je de juiste stappen volgt. Hieronder een praktische aanpak voor comptabels, administrateurs en ondernemers.
Stap 1: Controleer je huidige boekhoudpakket
Niet elk pakket ondersteunt CAMT.053 even goed. De meeste Nederlandse boekhoudprogramma’s hebben de ondersteuning inmiddels toegevoegd, maar er zijn nog uitzonderingen — met name bij oudere versies of nichepakketten. Controleer in de release notes of het helpcenter van je software.
Stap 2: Download CAMT.053-bestanden vanuit internetbankieren
Vrijwel alle Nederlandse banken bieden CAMT.053 aan als downloadoptie naast of in plaats van MT940. Ga naar je zakelijk portaal, zoek de exportfunctie voor rekeningmutaties en selecteer het CAMT- of XML-formaat.
Stap 3: Importeer in je boekhoudpakket
De meeste pakketten behandelen de import van CAMT.053 identiek aan MT940: je kiest het bestand, stelt de rekening in en laat het programma de transacties inlezen. Controleer na de eerste import altijd of saldi en aantallen kloppen.
Stap 4: Pas je workflows aan
Als je scripts, macro’s of andere automatiseringen hebt gebouwd rondom MT940, moeten die worden aangepast voor XML-verwerking. Dit is het grootste pijnpunt bij technisch ingestelde teams.
Stap 5: Archiveer historische MT940-bestanden
Bewaar bestaande MT940-exports voor de historische administratie. Overstappen betekent niet dat je oude data kwijtraakt — je behoudt gewoon twee formaten naast elkaar voor verschillende periodes.
Compatibiliteitstabel Nederlandse boekhoudpakketten
| Pakket | MT940 | CAMT.053 | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Exact Online | Ja | Ja | Beide formaten ondersteund bij bankimport |
| Twinfield | Ja | Ja | ISO 20022 volledig ondersteund |
| e-Boekhouden | Ja | Ja | CAMT.053 aanbevolen formaat |
| Moneybird | Ja | Ja | Beide leveren gelijke resultaten |
| SnelStart | Ja | Ja (deels) | Afhankelijk van gekoppelde betaaldienst |
Let op: Compatibiliteit kan per versie en koppeling variëren. Raadpleeg altijd de actuele documentatie van je pakket voor de meest recente informatie.
Moeite met het verwerken van bankbestanden in verschillende formaten? BankStatementLab converteert elk PDF-bankafschrift naar Excel, CSV of JSON — ongeacht het bronformaat. Probeer het gratis →
5 veelgemaakte fouten bij de overstap naar CAMT.053
Het migreren van MT940 naar CAMT.053 gaat vaker mis dan verwacht. Dit zijn de meest voorkomende valkuilen:
1. Verkeerde XML-versie importeren CAMT.053 bestaat in meerdere versies (2009, 2015, 2019). Niet elk boekhoudpakket accepteert alle versies. Controleer welke versie je bank aanlevert en of je pakket dit ondersteunt. Rabobank levert bijvoorbeeld standaard de 2019-versie, maar ondersteunt de 2009-versie nog voor overgangsdoeleinden.
2. Dubbele import door gedeeltelijke overlap Als je dezelfde periode zowel als MT940 als CAMT.053 importeert, riskeer je dubbele boekingen. Zorg voor een duidelijk startpunt en importeer elke periode slechts één keer, in één formaat.
3. Tekenverschillen bij saldo en bedragen MT940 en CAMT.053 hanteren soms een andere conventies voor debet- en creditmutaties. Bij sommige pakketten leidt dit tot omgekeerde tekens. Controleer na de eerste import altijd of de bedragen correct zijn.
4. Verlies van historische koppeling Als je boekhoudpakket transacties koppelt op basis van bestandsreferenties, kan de switch naar CAMT.053 leiden tot ontbrekende koppelingen voor lopende reconciliaties. Plan de overstap aan het begin van een boekjaar of -periode.
5. Vergeten te testen met een kleine periode Maak altijd eerst een testimport met een korte periode (bijv. één week) voordat je grote hoeveelheden data importeert. Zo ontdek je problemen zonder dat ze doorwerken in je volledige administratie.
CAMT.052, CAMT.053 en CAMT.054: wat is het verschil?
Binnen de ISO 20022-standaard zijn er meerdere CAMT-berichten. De drie meest relevante voor het Nederlandse bedrijfsleven:
CAMT.052 — Intraday rapportage
CAMT.052 is het Bank-to-Customer Account Report. Het bevat transacties die gedurende de lopende dag zijn geboekt — real-time of near-real-time. Dit formaat is relevant voor bedrijven die gedurende de dag cashposities willen monitoren, zoals treasuryafdelingen van grotere ondernemingen.
Gebruik: Intraday liquiditeitsmonitoring, meerdere keren per dag opvragen
CAMT.053 — Eindedagsafschrift
CAMT.053 is het Bank-to-Customer Statement, het digitale rekeningafschrift aan het einde van de dag. Het bevat alle definitief geboekte transacties en saldo’s over afgesloten boekdagen. Dit is de directe opvolger van MT940 en het formaat dat de meeste ondernemers en administrateurs dagelijks gebruiken.
Gebruik: Dagelijkse of periodieke import in boekhoudpakket
CAMT.054 — Transactienotificaties
CAMT.054 is het Bank-to-Customer Debit/Credit Notification. Dit formaat wordt gebruikt voor individuele transactiemeldingen — een soort push-notificatie voor specifieke boekingen op een rekening. Het gaat niet om een volledig afschrift, maar om gerichte berichten per transactie of batch.
Gebruik: Directe bevestiging van betalingen, crediteurenverwerking, incasso-bevestigingen
Overzichtstabel CAMT-varianten
| Formaat | Naam | Timing | MT-equivalent | Typisch gebruik |
|---|---|---|---|---|
| CAMT.052 | Account Report | Intraday (meerdere keren/dag) | MT942 | Treasury, cashmonitoring |
| CAMT.053 | Account Statement | Einde dag | MT940 | Boekhouding, dagelijkse import |
| CAMT.054 | Debit/Credit Notification | Per transactie | MT900/MT910 | Betalingsbevestigingen |
Voor de meeste MKB-ondernemers en administrateurs is CAMT.053 het enige relevante formaat. CAMT.052 en CAMT.054 worden voornamelijk gebruikt door grotere organisaties met complexere cashmanagement-behoeften.
Conclusie: kies nu voor CAMT.053
Het verschil CAMT.053 en MT940 is niet langer een abstracte technische discussie. Het is een praktische keuze die je administratieve workflow raakt. MT940 is een oud formaat dat gefaseerd wordt uitgefaseerd — het is niet de vraag of je moet overstappen, maar wanneer.
CAMT.053 biedt meer data per transactie, een gestructureerde XML-opbouw en betere ondersteuning voor automatisering. Alle grote Nederlandse boekhoudpakketten ondersteunen het inmiddels. De overstap is eenmalig werk, maar de voordelen — minder handmatige correcties, betere reconciliatie, toekomstbestendigheid — zijn structureel.
Werk je nog met PDF-bankafschriften die je handmatig verwerkt? Dan is de stap naar gestructureerde digitale formaten nog groter, maar ook nog lonender. BankStatementLab zet elk PDF-bankafschrift automatisch om naar Excel, CSV of JSON, zodat je altijd de data hebt die je boekhoudpakket nodig heeft.
Probeer BankStatementLab gratis →
Gerelateerde artikelen
Klaar om uw boekhouding te automatiseren?
Sluit u aan bij duizenden professionals die elke maand uren besparen.